Kategoria: Bez kategorii

  • Jesienne porządki w pasiece: warroza, łączenie rodzin i rabunki

    Jesienne porządki w pasiece: warroza, łączenie rodzin i rabunki

    W październiku sezon naprawdę się kończy. W ciepłe południa pszczoły jeszcze się oblatują, ale noce są zimne, matka ogranicza czerwienie, a rodzina szykuje się do zimy. Poniżej rzeczy, których nie warto odkładać.

    Warroza – zabieg późną jesienią

    Bez leczenia rodzina zwykle ginie, a na zimę muszą iść zdrowe pszczoły. Najlepszy moment na zabieg to późna jesień, gdy w ulu nie ma już czerwiu albo jest go bardzo mało – roztocza siedzą wtedy na pszczołach, a nie w zasklepionych komórkach. Stosujemy wyłącznie leki zarejestrowane w Polsce, zgodnie z ulotką i zaleceniem lekarza weterynarii. Warto wsunąć wkładkę dennicową i policzyć osyp roztoczy.

    Słabe rodziny lepiej połączyć

    Słabe rodziny i te z trutówką łączy się we wrześniu lub październiku. Lepiej zimować mniej rodzin, ale silnych – słaba rodzina zużywa proporcjonalnie więcej pokarmu i gorzej utrzymuje ciepło. Gorszą matkę usuwamy wcześniej, a rodziny łączymy wieczorem, spryskując pszczoły osłodzoną wodą, żeby nabrały wspólnego zapachu.

    Uwaga na rabunki

    Na polach nie ma już pożytku, więc pszczoły szukają słodyczy wszędzie. Przy ulach pracujemy pod wieczór i krótko, naczynia po karmieniu chowamy, a rozlany syrop zasypujemy ziemią.

    Magazyn plastrów

    Plastry zapasowe sortujemy, a stare i ciemne wycofujemy. Przechowywane plastry trzeba chronić przed barciakiem – mróz poniżej −10°C zabija go we wszystkich stadiach rozwoju w ciągu około dwóch godzin.

    Krótka lista na jesień

    • zapasy ocenione (zważenie lub uniesienie ula), pierzga przy kłębie,
    • zabieg przeciw warrozie zaplanowany lub wykonany,
    • słabe rodziny połączone,
    • wylotki zwężone i zabezpieczone przed myszami,
    • daszki dociążone, gniazdo osłonięte od wiatru i wilgoci,
    • plastry w magazynie posortowane i zabezpieczone.

    Artykuł powstał na podstawie materiałów Koła Rejonowego Pszczelarzy w Tuszynie. Więcej porad znajdziesz w dziale Strefa Wiedzy i Dla początkujących.

  • Ul gotowy do zimy – wylotki, osłona od wiatru i sucho w gnieździe

    Ul gotowy do zimy – wylotki, osłona od wiatru i sucho w gnieździe

    Według starej zasady zazimowanie pasieki trzeba zakończyć do Wszystkich Świętych. Co dokładnie zrobić z ulem?

    Wylotki – zwężone, ale nie zamknięte

    Wylotek zwężamy i zabezpieczamy przed myszami. Szczelina wysokości ok. 8–9,5 mm przepuszcza pszczoły, a mysz już się nie zmieści. Wylotu nigdy nie zamykamy całkowicie. Warto też osłonić go siatką lub deseczką przed sikorami i dzięciołami.

    Osłona od wiatru ważniejsza niż ciepło

    Pszczołom bardziej szkodzi wiatr – zwłaszcza wschodni i północny – niż sam mróz. Daszki dociążamy albo przypinamy pasem do stojaka, żeby nie zerwała ich wichura.

    Sucho przede wszystkim

    Nad gniazdem kładziemy materiał chłonący wilgoć, np. matę albo słomę żytnią (nie siano). Nie przykrywamy gniazda szczelną folią – wystarczy lekka wentylacja górna. Jak pisał Langstroth, mróz nie zaszkodzi pszczołom, jeśli są suche.

    Porządek w ulu

    Zdejmujemy nadstawki, puste plastry i kratę odgrodową, a wolne miejsce za zatworem wypełniamy ociepleniem.

    Potem już tylko spokój

    Każde zaniepokojenie rozluźnia kłąb i zwiększa zużycie zapasów – po jednym takim zakłóceniu rodzina potrafi wracać do równowagi nawet trzy dni. Od listopada pasiekę obserwujemy z daleka.

    Artykuł powstał na podstawie materiałów Koła Rejonowego Pszczelarzy w Tuszynie. Więcej porad znajdziesz w dziale Strefa Wiedzy i Dla początkujących.

  • Zapasy na zimę – ile pokarmu potrzebuje rodzina pszczela

    Zapasy na zimę – ile pokarmu potrzebuje rodzina pszczela

    Stare podręczniki pszczelarskie są zgodne: pszczoły rzadko giną z mrozu, a dużo częściej z głodu. Dlatego jesienna ocena zapasów to jedna z najważniejszych czynności w pasiece.

    Ile zapasu?

    Przyjmuje się około 1,6–2 kg pokarmu na każdy plaster zimowego gniazda. Silna rodzina od połowy października do wiosennego oblotu zużywa ok. 6–7 kg, a wiosną zapas nie powinien spaść poniżej 4–6 kg.

    Gdzie powinien leżeć miód?

    Zapas musi tworzyć zwarty pas nad kłębem. W czasie mrozów kłąb nie przesuwa się na boki – potrafi zginąć z głodu tuż obok pełnych plastrów.

    Nie zapominaj o pierzdze

    Przy kłębie powinny być 2–3 plastry z pierzgą (przetworzonym pyłkiem). Gdy jej brakuje, rodziny pod koniec zimy słabną i się osypują – co bywa mylnie brane za nosemę. Na zimę nie nadaje się za to miód spadziowy, bo wywołuje u pszczół biegunkę.

    Kiedy karmić?

    Karmienie najlepiej zakończyć do połowy września. W październiku pszczoły gorzej przerabiają syrop i często go już nie zasklepiają. Jeśli rodzinie wyraźnie brakuje pokarmu, w ciepłe dni podaje się gęsty syrop 2:1 w dużych porcjach, a gdy jest już zimno – ciasto cukrowe kładzione na ramki nad kłębem.

    Jak sprawdzić zapas bez rozbierania ula?

    Najprościej zważyć ul albo unieść jego tylną część. Nie trzeba do tego rozbierać gniazda – i lepiej tego jesienią nie robić.

    Artykuł powstał na podstawie materiałów Koła Rejonowego Pszczelarzy w Tuszynie. Więcej porad znajdziesz w dziale Strefa Wiedzy i Dla początkujących.

  • Najczęstsze błędy początkującego pszczelarza

    Najczęstsze błędy początkującego pszczelarza

    Błędy na początku są czymś naturalnym, ale część z nich może kosztować życie całej rodziny pszczelej. Oto te, które powtarzają się najczęściej – i jak ich uniknąć.

    Zbyt częste zaglądanie do ula

    Każde otwarcie ula to dla pszczół stres. Do ula zaglądamy w konkretnym celu, a nie z ciekawości.

    Zaniedbanie warrozy

    Rodzina nieleczona przeciw warrozie zwykle nie przeżywa zimy. Leczenie trzeba planować już od pierwszego roku.

    Za mało pokarmu na zimę

    Rodzina musi mieć tyle zapasu, żeby spokojnie dotrwała do wiosny. Pszczoły częściej giną z głodu niż z mrozu.

    Przegapiony nastrój rojowy

    W maju i czerwcu trzeba regularnie sprawdzać, czy w ulu nie pojawiają się mateczniki. Przegapiona rójka oznacza, że część pszczół po prostu odleci.

    Kupowanie pszczół z daleka

    Pszczoły z okolicy są lepiej przystosowane do miejscowego klimatu i pożytków.

    Praca w pojedynkę

    Warto pytać. W kole pszczelarzy zawsze znajdzie się ktoś, kto miał już ten sam problem.

    Sprzęt na start – bez przesady

    Nie trzeba kupować wszystkiego od razu. Na początek wystarczą:

    • ule z ramkami i węzą,
    • kapelusz lub bluza z siatką oraz rękawice,
    • podkurzacz, dłuto pasieczne i miotełka,
    • podkarmiaczka,
    • notes na zapiski z przeglądów.

    Miodarkę i resztę sprzętu do miodobrania często można na początku pożyczyć od kolegów z koła.

    Artykuł powstał na podstawie materiałów Koła Rejonowego Pszczelarzy w Tuszynie. Więcej porad znajdziesz w dziale Strefa Wiedzy i Dla początkujących.

  • Jak zacząć przygodę z pszczołami – 6 kroków dla początkujących

    Jak zacząć przygodę z pszczołami – 6 kroków dla początkujących

    Każdy pszczelarz kiedyś zaczynał. Dobra wiadomość jest taka, że jesień i zima to idealny czas na przygotowania – jest kiedy się uczyć i kompletować sprzęt, a same pszczoły kupuje się dopiero wiosną.

    1. Poznaj pszczoły, zanim je kupisz

    Warto przyjść na szkolenie i zebranie koła pszczelarzy oraz przeczytać jedną porządną książkę o podstawach. Najwięcej daje jednak sezon spędzony u boku doświadczonego pszczelarza – pomagając przy przeglądach, uczysz się szybciej niż z jakiegokolwiek poradnika. Przy okazji sprawdź, czy nie masz silnej reakcji alergicznej na użądlenie.

    2. Wybierz miejsce na pasiekę

    Ule najlepiej stawiać w miejscu osłoniętym od wiatru i nasłonecznionym rano. Wylotki kierujemy z dala od ścieżek i sąsiadów. W pobliżu powinna być woda, a w promieniu 2–3 km pożytki: sady, rzepak, lipy, akacje czy łąki. Dobrze też zapytać w gminie o lokalne przepisy dotyczące ustawiania uli.

    3. Zarejestruj pasiekę

    Utrzymywanie pszczół zgłasza się do powiatowego lekarza weterynarii – zanim pszczoły trafią do pasieki. Rejestracja jest bezpłatna i prosta.

    4. Wybierz typ ula

    W Polsce najczęściej spotkasz ule wielkopolskie, dadanty i warszawskie. Najrozsądniej wybrać ten sam typ, który mają pszczelarze w okolicy – łatwiej wtedy kupić odkład, pożyczyć ramki albo poprosić o pomoc.

    5. Kup pszczoły od sprawdzonego pszczelarza

    Na początek najlepszy jest odkład lub rodzina kupiona wiosną od lokalnego pszczelarza, ze spokojną matką. Dobrze zacząć od dwóch rodzin zamiast jednej: można je porównywać, a w razie kłopotów jedna wesprze drugą.

    6. Przeprowadź pierwszy sezon

    Pierwszy sezon to regularne przeglądy wiosną i latem, pilnowanie nastroju rojowego, miodobranie, a po nim leczenie przeciw warrozie i karmienie na zimę. Zapisuj, co widzisz w każdym ulu – notatki to najlepszy nauczyciel.

    Artykuł powstał na podstawie materiałów Koła Rejonowego Pszczelarzy w Tuszynie. Więcej porad znajdziesz w dziale Strefa Wiedzy i Dla początkujących.

  • Nie tylko miód – pyłek, pierzga, propolis i wosk

    Nie tylko miód – pyłek, pierzga, propolis i wosk

    Miód to najbardziej znany dar pszczół, ale nie jedyny. W ulu powstaje jeszcze kilka cennych produktów, które pszczoły wytwarzają na własne potrzeby, a pszczelarz może ostrożnie pozyskać ich nadwyżkę.

    Pyłek kwiatowy (obnóża)

    Pszczoły zbierają pyłek z kwiatów i przynoszą go do ula w postaci kolorowych grudek przyczepionych do tylnych odnóży – to właśnie obnóża. Pyłek jest dla rodziny głównym źródłem białka, niezbędnym do wychowu młodych pszczół. Pszczelarz pozyskuje go za pomocą poławiacza zakładanego na wylotek, a następnie delikatnie suszy w niskiej temperaturze.

    Pierzga – „chleb pszczeli”

    Pierzga to pyłek ubity przez pszczoły w komórkach plastra i zalany cienką warstwą miodu. Pod wpływem fermentacji mlekowej zmienia się w trwały, łatwo przyswajalny pokarm, który rodzina zjada m.in. zimą i wczesną wiosną. Ma lekko kwaśny smak i jest ceniona również przez ludzi.

    Propolis (kit pszczeli)

    Propolis pszczoły wytwarzają z żywicznych substancji zbieranych z pąków drzew, m.in. topoli i brzozy. Uszczelniają nim szczeliny w ulu, zwężają wylotek i pokrywają wnętrze gniazda. Propolis ma właściwości przeciwdrobnoustrojowe, dlatego od wieków wykorzystuje się go w medycynie ludowej, najczęściej w postaci nalewki.

    Wosk pszczeli

    Wosk wydzielają młode pszczoły robotnice z gruczołów woskowych na odwłoku. Budują z niego plastry, w których wychowuje się czerw i przechowuje zapasy. Pszczelarz wytapia wosk ze starych plastrów i odsklepin po miodobraniu, a potem przerabia go na węzę lub używa do wyrobu naturalnych świec.

    Mleczko pszczele

    Mleczko to wydzielina gruczołów młodych pszczół karmicielek. Dostaje je każda larwa przez pierwsze dni życia, ale tylko larwa przyszłej matki jest nim karmiona przez cały rozwój – to dzięki niemu wyrasta z niej matka, a nie robotnica.

    Na co uważać?

    Produkty pszczele mogą wywoływać reakcje alergiczne, szczególnie propolis i pyłek. Osoby z alergią lub przyjmujące leki powinny przed ich stosowaniem skonsultować się z lekarzem.

  • Witamy w Pasiece 102

    Witamy w Pasiece 102

    Witamy na nowej stronie Pasieki 102! To miejsce, w którym będziemy dzielić się tym, co dzieje się w naszej rodzinnej pasiece – od wiosennych przeglądów, przez miodobranie, aż po zimowlę.

    Pszczelarstwo to dla nas pasja i ogromna lekcja pokory wobec natury. Każdy ul to osobny świat, a każdy sezon przynosi coś nowego.

    Co znajdziesz na stronie?

    • aktualności z życia pasieki,
    • informacje o naszych miodach i ich dostępności,
    • galerię zdjęć z pasieki,
    • dane kontaktowe – chętnie odpowiemy na pytania.

    Zapraszamy do odwiedzania nas regularnie!

  • Miód pitny – tradycyjny trunek z miodu

    Miód pitny – tradycyjny trunek z miodu

    Miód pitny to tradycyjny napój alkoholowy powstający w wyniku fermentacji brzeczki, czyli miodu pszczelego rozcieńczonego wodą. To jeden z najstarszych trunków znanych człowiekowi, a w Polsce ma wielowiekową tradycję.

    Rodzaje miodów pitnych

    Miody pitne dzieli się według proporcji miodu do wody użytej do przygotowania brzeczki:

    • Półtorak – 1 część miodu na 0,5 części wody; najsłodszy i najmocniejszy, długo dojrzewa.
    • Dwójniak – 1 część miodu na 1 część wody.
    • Trójniak – 1 część miodu na 2 części wody; najpopularniejszy.
    • Czwórniak – 1 część miodu na 3 części wody; najlżejszy.

    Dobry miód pitny zaczyna się od dobrego miodu – dlatego tak ważne jest, z jakiej pasieki pochodzi surowiec.